Nghị định 398/2026/NĐ-CP: cách kê khai giảm thuế thu nhập cho doanh thu không quá 10 tỷ đồng

Điều cần nắm trước: cách kê khai quyết định ai được giảm và khi nào phải quay lại

Nghị định 398/2026/NĐ-CP ngày 29/10/2026 quy định chi tiết Nghị quyết 43/2026/QH16 về giảm thuế thu nhập cho cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp có doanh thu không quá 10 tỷ đồng. Nghị định có hiệu lực từ ngày 29/10/2026, áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027. Với người làm thuế, điều cần chú ý nhất là thủ tục: giảm được kê khai trên tờ khai nào, và khi doanh thu vượt ngưỡng thì phải làm gì.

Cá nhân kinh doanh: kê khai ngay trên hồ sơ khai thuế

Áp dụng cho cá nhân cư trú có hoạt động sản xuất, kinh doanh, kể cả cá nhân đăng ký hộ kinh doanh hoặc người đại diện hộ. Nếu dự kiến doanh thu trong kỳ tính thuế không quá 10 tỷ đồng, cá nhân kê khai giảm theo Mẫu số 01 và nộp cùng hồ sơ khai thuế quý, khai 06 tháng và khai năm. Số thuế được giảm tính trên thuế thu nhập cá nhân phát sinh từ toàn bộ hoạt động sản xuất, kinh doanh, không phân biệt phương pháp tính thuế.

Ngưỡng là chỗ dễ sai nhất. Nếu tổng doanh thu thực tế trong năm vượt 10 tỷ đồng, cá nhân không còn được giảm, phải nộp bổ sung số đã giảm và kê khai điều chỉnh theo Mẫu số 03 cùng hồ sơ của kỳ có doanh thu lũy kế vượt ngưỡng. Khoản nộp bổ sung này không bị tính tiền chậm nộp đến hạn khai của kỳ đó. Vì vậy doanh thu lũy kế nên được theo dõi theo từng kỳ, không nên đợi đến quyết toán mới nhìn lại.

Các kỳ đã khai trước ngày 29/10/2026 cũng cần rà lại. Nếu đã khai thuế nhưng chưa kê khai số thuế được giảm, cá nhân có thể khai điều chỉnh, bổ sung hoặc xác định khoản giảm khi quyết toán thuế năm.

Doanh nghiệp: giảm khi tạm nộp thuế thu nhập hằng quý

Đối tượng gồm doanh nghiệp, hợp tác xã, đơn vị sự nghiệp và tổ chức khác được thành lập theo pháp luật Việt Nam có hoạt động sản xuất kinh doanh có thu nhập. Doanh nghiệp dự kiến doanh thu không quá 10 tỷ đồng tự xác định số thuế được giảm khi tạm nộp thuế thu nhập doanh nghiệp hằng quý.

Khi so ngưỡng có hai điểm dễ bỏ sót. Doanh thu năm gồm doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ (đã trừ các khoản giảm trừ doanh thu), cộng doanh thu hoạt động tài chính và thu nhập khác. Doanh thu của đơn vị phụ thuộc và địa điểm kinh doanh cũng phải được tính, theo số thể hiện trên báo cáo tài chính tổng hợp năm.

Nếu tổng doanh thu thực tế trong kỳ tính thuế vượt 10 tỷ đồng, doanh nghiệp phải nộp đủ số thuế còn thiếu. Việc xử lý tiền chậm nộp được dẫn chiếu sang khoản 3 Điều 24 Nghị định 252/2026/NĐ-CP về tạm nộp thuế theo quý, theo đó tổng số đã tạm nộp của bốn quý không được thấp hơn 80% số thuế phải nộp theo quyết toán năm. Cách dẫn chiếu này khác với cá nhân kinh doanh ở trên. Bài này không kết luận từng doanh nghiệp có phát sinh tiền chậm nộp hay không.

Khai bổ sung và thanh tra

Khi khai bổ sung hoặc theo kết luận thanh tra, kiểm tra làm tăng số thuế phải nộp của năm 2026 hoặc 2027, phần tăng thêm vẫn được giảm nếu còn đủ điều kiện. Nếu làm giảm số thuế phải nộp, khoản giảm được điều chỉnh tương ứng và số nộp thừa (nếu có) xử lý theo pháp luật quản lý thuế.

Việc nên làm trước kỳ khai gần nhất

Nên trả lời ba câu hỏi bằng số liệu: doanh thu dự kiến cả năm đã cộng đủ các hoạt động và địa điểm chưa; ai theo dõi doanh thu lũy kế để nhận ra kỳ vượt ngưỡng; và các kỳ đã khai trước 29/10/2026 có cần điều chỉnh không.

Mẫu số 01, 02 và 03 nằm trong Phụ lục kèm theo nghị định. Vướng mắc phát sinh được giao Bộ Tài chính hướng dẫn, nên cần theo dõi thêm văn bản hướng dẫn trước khi áp dụng chi tiết cho từng trường hợp.

Nếu đơn vị hoặc hộ kinh doanh của bạn cần rà soát doanh thu làm căn cứ và cách kê khai cho kỳ gần nhất, có thể nhắn riêng cho SAVA Finlab để được xem xét theo hồ sơ cụ thể.

Nội dung thông tin mang tính tham khảo; thực hiện theo quy định pháp luật.